پانزده دی سالروز سانحه فوکر 100 هما

?پانزده ام دی سالروز سانحه فوکر 100 هما بعلامت ثبت EP-IDC در اصفهان است.

هواپیمای فوکر 100 هما پس از 2 ساعت پرواز ، در ساعت 20:42 دوشنبه 15/10/ 1376 در 5 مایلی شرق فرودگاه اصفهان در بستر گلی رودخانه فرود آمد.

پرواز 378 هما با 2 ساعت تاخیر در ساعت 18:41 و با 104 مسافر و 9 خدمه از ارومیه عازم مهرآباد میشود.

علی عشقی کاپیتان ، عبدالرضا پازوکی کمک خلبان و خانم موسوی سرمهماندار این پرواز هستند.

ساعت 19:49 پرواز 378 هما به فضای مهرآباد نزدیک میشود اما برف و بوران ، دید کم و 20 نات باد موافق ، فرود در باند 29 چپ را برای فوکر 100 ناممکن میکند.

کاپیتان عشقی تصمیم به پرواز به سمت اصفهان میگیرد.

بعلت خراب بودن نمایشگر اطلاعات ( MFDS ) متعلق به کاپیتان ، هدایت هواپیما بعهده کمک خلبان است .

هوای اصفهان مه آلود و دید کم است.

همای 378 تقرب به باند 26 اصفهان را آغاز میکند .

ساعت 20:41 این پرواز موقعیت خودش را 8 مایلی و در راستای باند 26 اصفهان گزارش میکند.

اما از آن لحظه به بعد تماس رادیویی پرواز با مراقبت پرواز اصفهان قطع میشود.

در کمتر از یک دقیقه هواپیما به 5 مایلی باند میرسد ، ارتفاع فوکر بسیار پایین و میزان دید افقی هم اندک است ناگهان سطح زمین دراثر برخورد نور چراغهای هواپیما سفید میشود.

خلبان پازوکی بی درنگ اقدام به خروج هواپیما از حالت فرود کرده و با تمام قدرت اوج گیری میکند.

اما موتورها جواب کرده و چرخهای عقب و دم هواپیما به شدت با سطح گلی رودخانه برخورد میکنند. براثر ضربه وارده ، چرخهای عقب و بال سمت راست شکسته کپسول های اکسیژن به همراه لوله ها ، کابل ها و لامپ های مهتابی بر سر و صورت مسافران ریخته و یا آویزان مانده اند.

به فرودگاههای همجوار و همچنین مرکز ماهواره ای تجسس و نجات فرانسه موضوع گم شدن فوکر 100 هما اطلاع داده میشود اما هیچکس از موقعیت این هواپیما اطلاع ندارد.

خوشبختانه تعدادی از مسافران که تلفن همراه داشتند(تلفن همراه سه سالی می شد که راه اندازی شده بود) ماجرای فرود اضطراری در باتلاق اطراف فرودگاه اصفهان را به اطلاع بستگان خود میرسانند.

ستاد حوادث غیر مترقبه اصفهان در محل هلال احمر تشکیل و از ساعت 22:15 حدود 250 نفر نیروی امدادی و 60 آمبولانس برای کمک به مسافران آماده میشوند.

آقای خاتمی ریاست جمهوری وقت ایران دستور می دهد نیروهای امدادی از هیچ تلاشی برای پیداکردن و رسیدن به محل سانحه دریغ نکنند.

پایگاه هوانیروز اصفهان بحال آماده باش درآمده و گروهای تجسس و نجات مشخص میشوند.

نیروهای امدادی سپاه پاسداران ، نیروی انتظامی ، هلال احمر ، استانداری و نیروی هوایی ارتش با هدایت ستاد حوادث غیر مترقبه اصفهان وارد عمل میشوند.

مسوول تیم تجسس و نجات سازمان هواپیمایی کشوری از طریق موبایل با کاپیتان عشقی تماس گرفته و موقعیت آنها را جویا میشود.

اما کاپیتان از موقعیت دقیق فرود اظهار بی اطلاعی میکند و می گوید که ما در محدوده فرودگاه هستیم.

مسوول تیم تجسس و نجات همچنین از کاپیتان عشقی میخواهد که فرستنده اضطراری فوکر موسوم به ELT را فعال کند تا ماهواره های تجسس ونجات ، بتوانند طول و عرض جغرافیایی محل فرود را پیدا کنند اما متاسفانه نام ELT و کاربرد آن برای کاپیتان پرواز ناشناخته بوده و تلاش سازمان هواپیمایی کشوری برای ردیابی فوکر هما بی نتیجه می ماند.

ترس و اضطراب بر مسافران مستولی شده است ، کاپیتان علی عشقی وارد کابین مسافران شده و ضمن دعوت همه به آرامش میگوید :

هواپیما در سیستم ناوبری ایراد داشت که من مخالف پرواز بودم ولی از تهران کتبا" دستور داده شد و همین نقص فنی باعث این حادثه شد، ما در داخل محوطه فرودگاه هستیم و از باند خارج شدیم ، تا لحظاتی دیگر با اتوبوس به سالن فرودگاه منتقل خواهید شد !

تلاش کمک خلبان برای برقراری ارتباط با برج مراقبت شنیده میشود ، هواپیما در تاریکی مطلق فرو رفته ، سرمهماندار پرواز خانم موسوی با چراغ قوه کوچکی در کابین مضطربانه عقب و جلو میرود .

مهماندار جوانی به همراه گارد پرواز از هواپیما پیاده میشوند تا موقعیت را شناسایی کنند.

اما مه غلیظ امکان هرگونه شناسایی و درک موقعیت را به آنها نمی دهد.

سرمهماندار پرواز از همه مسافران تقاضا میکند در مصرف آب و مواد غذایی صرفه جویی کنند چون که زمان رسیدن نیروهای امدادی نامشخص است.

در بیرون از هواپیما تعدادی از مسافران و خدمه اقدام به آتش زدن مجلات ، روزنامه ها، ظروف پلاستیکی و روکش صندلی ها میکنند تا نیروهای تجسس نجات راحت تر و سریعتر آنها را پیدا کنند. اما این آتش چند ساعتی بیشتر دوام نمی آورد.

مامور امنیت پرواز اقدام به شلیک 2 گلوله هوایی در دل آسمان مه گرفته میکند ، صدای شلیک در دل بیابان سرد ، منجمد میشود و ...

گروهی از بسیجیان شاهین شهر که همگی سن و سال کمی هم دارند ، از ساعت 9 شب با پای پیاده شروع به تجسس در اطراف فرودگاه کرده اند.

ساعت 06:

40 صبح است ، بسیجیان شاهین شهر ، چند نفری سرد ، خیس و گل آلود با کفش های آویخته به گردن هیجان زده از پله ها بالا رفته و مسافران را با فریادهایشان بیدار میکنند.

اما متاسفانه این گروه ، مجهز به بی سیم نبودند.

با روشن شدن هوا صدای بالگردها به گوش می رسد.

یک فروند بل 214 و یک فروند شنوک هوانیروز در هوایی ابری و مه آلود عملیات تجسس را آغاز کرده اند.

بالگرد بل 214 به خلبانی سرهنگ عباس بوکایی در فاصله 20 متری از زمین و سرعت 10 کیلومتر و بعضا" هاور ، در جستجوی محل سانحه است .

پس از نیم ساعت پرواز ، بوکایی موفق به رویت فوکر 100 از لابلای ابرها میشود.

بل 214 در کنار فوکر هما فرود آمده و 2 فروند شنوک و 4 فروند بال 214 جهت انتقال مسافران به محل اعزام میشوند.

در اولین اقدام ، 7 نفر از زنان و افراد خردسال به مرکز آموزش هوانیروز منتقل شدند.

کاپیتان عشقی در اولین مصاحبه رسانه ای می گوید :

"فعلاً من چیزی نمی تونم بگم.

هرچی بود خدا بود و ما وسیله ای بودیم.

و آنچه که در ید قدرت ما بود انجام دادیم.

یک قطره خون از دماغ هیچ کس نریخت و هواپیما هم سالم است"

هواپیمای سانحه دیده پس از جدا سازی بال های آن به فرودگاه اصفهان منتقل و از آنجا توسط یک فروند آنتونف 124 به استرالیا انتقال یافت.

بعدها با بررسی دفتر سوانح سازمان هواپیمایی کشوری مشخص شد که خلبان پرواز، ارتفاع فرودگاه مقصد را اشتباه ست کرده و پایین درآمده بود و هشیاری خلبان دوم در اجرای عملیات Go around باعث کاهش ضربه برخورد و نجات جان مسافران به طرز معجزه آسایی شده بود.

کاپیتان پرواز نیز به دلیل این اشتباه از کار معلق شد.

رسانه تحلیلی و تخصصی هوانوردی کن نیوز